پانسمان فوم

پانسمان فوم یکی از پیشرفته‌ترین و پرکاربردترین انواع پانسمان‌ ها برای مدیریت زخم‌های مزمن و حاد است. این نوع پانسمان با ساختار متخلخل و جاذب خود، قادر است ترشحات زخم را به طور مؤثر جذب کرده و محیط مرطوب ایده‌آلی برای ترمیم بافت‌ها فراهم کند. محیط مرطوبی که توسط این پانسمان ایجاد می‌شود، به طور قابل توجهی فرآیند ترمیم را تسریع می‌بخشد. محیط مرطوب باعث تسهیل حرکت سلول‌های جدید به ناحیه زخم و کاهش زمان بهبودی بافت‌ها می‌شود. علاوه بر این، این روش با جذب مایعات اضافی، از تجمع ترشحات در ناحیه زخم جلوگیری کرده و احتمال عفونت را کاهش می‌دهد.

یکی از ویژگی‌های کلیدی آن انعطاف‌پذیری بالای آن است. این پانسمان به راحتی با اشکال مختلف زخم تطبیق پیدا کرده و می‌تواند حتی در نواحی پیچیده و سخت به راحتی قرار گیرد. همچنین، این پانسمان‌ها در عمق‌های مختلف موجود هستند و برای زخم‌های سطحی تا عمیق مناسب هستند. ویژگی‌های فیزیکی پانسمان فوم به آن این امکان را می‌دهد که در نواحی پرتحرک بدن مانند پاها و مفاصل به‌خوبی ثابت بماند و از حرکت بیش از حد جلوگیری کند. این امر باعث می‌شود که پانسمان فوم برای بیمارانی که به زخم‌های مزمن مبتلا هستند یا در معرض زخم‌های عمیق قرار دارند، انتخابی ایده‌آل باشد.

پانسمان فوم از نوع پانسمان مرطوب است، که دارای لایه‌های ضدچسبندگی است که از چسبیدن پانسمان به بافت تازه ترمیم‌شده جلوگیری می‌کند. این ویژگی از آسیب به بافت‌ها در زمان تعویض پانسمان پیشگیری کرده و درد و ناراحتی بیمار را کاهش می‌دهد. همچنین، این نوع پانسمان به لطف ساختار خاص خود، امکان تهویه را به سطح زخم می‌دهد که باعث می‌شود اکسیژن به‌طور مؤثری به بافت‌ها برسد و روند بهبودی را سرعت بخشد. از این رو، پانسمان فوم علاوه بر کاهش خطر عفونت، به‌ویژه در زخم‌های عفونی و پر از ترشح، به عنوان یک درمان ایده‌آل برای مدیریت آن‌ها شناخته می‌شود.

ویژگیهای پانسمان فوم

پانسمان فوم از مواد پلی‌یورتان یا ترکیبات مشابه ساخته می‌شود که دارای ساختاری نرم، سبک و فضاهای کوچک هستند. این حفره های کوچک باعث می‌شود ترشحات زخم به سرعت جذب شده و از تجمع مایعات اضافی جلوگیری شود. جذب سریع ترشحات به حفظ محیط مرطوب زخم کمک می‌کند و شرایط مناسبی برای فعالیت سلول‌ های بنیادی و فیبروبلاست‌ ها فراهم می‌آورد. به این ترتیب، روند بازسازی بافت‌های آسیب‌دیده سرعت می‌گیرد و خطر خشک شدن یا عفونی شدن زخم کاهش می‌یابد.

انعطاف‌پذیری یکی دیگر از ویژگی‌های مهم آن است. این پانسمان به راحتی با فرم‌ها و عمق‌های مختلف زخم تطبیق پیدا می‌کند و حتی زخم‌ های غیرمعمول یا واقع در نواحی پرتحرک بدن مانند پا، دست و مفاصل را به خوبی می‌ پوشاند. پانسمان‌ های فوم در ضخامت‌ ها و اندازه‌ های مختلف موجود هستند و به همین دلیل می‌توان از آن‌ ها برای زخم‌ های سطحی، متوسط و عمیق استفاده کرد. این انعطاف‌ پذیری باعث میشود که پانسمان در زمان حرکت بیمار جا‌ به‌ جا نشود و فشار اضافی به بافت‌ های تازه ترمیم‌ شده وارد نشود.

سطح محافظتی آن از ورود باکتری‌ ها، آلودگی‌ ها و ذرات خارجی به زخم جلوگیری می‌کند. همزمان، این پانسمان به دلیل تهویه مناسب، جریان هوا و اکسیژن را به سطح زخم منتقل می‌کند. انتقال اکسیژن به بافت‌ ها نقش مهمی در ترمیم سریع‌ تر زخم، کاهش التهاب و پیشگیری از عفونت دارد. به همین دلیل، پانسمان فوم هم در مدیریت زخم‌ های مزمن و هم در درمان زخم‌ های عفونی کاربرد وسیع دارد.

برخی مدل‌ های پانسمان فوم دارای لایه ضدچسبندگی هستند که از آسیب به بافت‌ های تازه ترمیم‌ شده در زمان تعویض پانسمان جلوگیری می‌کند. این ویژگی باعث کاهش درد بیمار و افزایش راحتی در طول درمان می‌شود. همچنین، پانسمان فوم با توزیع یکنواخت فشار روی زخم، از ایجاد نقاط فشار جدید جلوگیری می‌کند و با این کار خطر گسترش یا بازشدن زخم را کاهش میدهد.

در نهایت، این روش با جذب ترشحات اضافی، محافظت از بافت‌ های سالم اطراف زخم و کاهش درد بیمار، یک گزینه ایده‌ آل برای زخم‌ های مزمن مانند زخم پای دیابتی، زخم بستر و زخم‌های نوروپاتیک است. این پانسمان همچنین امکان تعویض راحت و سریع را فراهم می‌کند و می‌تواند به‌عنوان بخشی از برنامه درمانی جامع شامل مراقبت پزشکی، فیزیوتراپی و کنترل عوامل زمینه‌ای زخم استفاده شود.

کاربردهای پانسمان فوم

 پانسمان فوم در زخم‌ های مزمن

پانسمان فوم یکی از موثر ترین گزینه‌ ها برای مدیریت زخم‌ های مزمن است، زخم‌ های پای دیابتی، زخم بستر و زخم‌ های نوروپاتیک. این نوع زخم‌ها به دلیل کاهش جریان خون، اختلال عصبی یا فشار مداوم روی بافت‌ها دیر بهبود می‌یابند و نیازمند مراقبت‌ های تخصصی هستند. پانسمان فوم با جذب مؤثر ترشحات و ایجاد محیط مرطوب، باعث می‌شود سلول‌ های ترمیمی بهتر فعالیت کنند و فرآیند بازسازی بافت‌ ها تسریع شود. این ویژگی به خصوص در زخم‌ های مزمن اهمیت دارد، زیرا روند بهبود این زخم‌ ها معمولاً طولانی و حساس است. پانسمان فوم از ورود باکتری‌ ها و آلودگی‌ ها به داخل زخم جلوگیری کرده و باعث محافظت از بافت‌ های اطراف می‌شود. همچنین، با جذب ترشحات، محیط مرطوبی را حفظ کرده که از خشکی زخم جلوگیری می‌کند، و روند ترمیم را تسریع می‌بخشد.

پانسمان فوم در زخم‌ های حاد
پانسمان فوم نه تنها برای زخم‌ های مزمن بلکه در زخم‌ های حاد مانند بریدگی‌ ، زخم سوختگی‌ و زخم‌ های جراحی نیز کاربرد گسترده‌ای دارد. این پانسمان از بافت‌ های سالم اطراف زخم محافظت می‌کند و با جلوگیری از تماس مستقیم با عوامل خارجی، خطر عفونت را کاهش می‌دهد. همچنین، ساختار متخلخل پانسمان باعث می‌شود ترشحات زخم به سرعت جذب شده و محیط مرطوب برای ترمیم سلولی حفظ شود. در نتیجه، روند بهبودی سریع‌تر و بدون عوارض ثانویه پیش می‌رود. در زخم‌ های حاد، جلوگیری از عفونت زخم و کاهش خطر عوارض مانند کثیف شدن یا باز شدن زخم از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است که پانسمان فوم این مشکل را به خوبی حل می‌کند. این پانسمان به تسریع روند بهبودی در زخم‌های جراحی و سوختگی‌های سطحی کمک شایانی می‌کند.

انعطاف‌پذیری و چسبندگی پانسمان فوم

انعطاف‌پذیری و چسبندگی مناسب پانسمان فوم باعث می‌شود این پانسمان حتی در نواحی پرتحرک بدن مانند پا، دست و مفاصل به خوبی ثابت بماند. این ویژگی از حرکت ناخواسته پانسمان جلوگیری می‌کند و نیاز به تعویض مکرر کاهش می‌یابد. کاهش تعویض‌ های مکرر نه تنها راحتی بیمار را افزایش می‌ دهد، بلکه احتمال آسیب به بافت‌ های تازه ترمیم‌ شده و درد بیمار را کاهش می‌دهد. پانسمان فوم به دلیل خاصیت انعطاف‌پذیری، میتواند به راحتی با اندام‌ های متحرک تطبیق پیدا کرده و در موقعیت‌ های مختلف از بدن ثابت بماند. این ویژگی، به خصوص در بیمارانی که نیاز به فعالیت روزمره دارند، بسیار مفید است زیرا پانسمان در زمان حرکت دچار جابجایی یا آسیب به زخم نمی‌شود.

پانسمان فوم و ترشحات زخم

آن ها همچنین در مدیریت زخم‌ هایی که دارای ترشحات زیاد یا غلیظ هستند، بسیار مؤثر هستند. جذب ترشحات اضافی باعث جلوگیری از تجمع مایعات در سطح زخم و کاهش خطر عفونت می‌شود. به همین دلیل، استفاده از پانسمان فوم در بیمارانی که زخم‌ های عفونی یا مستعد عفونت دارند، یکی از بهترین گزینه‌ ها محسوب می‌شود. پانسمان فوم به راحتی میتواند ترشحات را به خود جذب کرده و از ایجاد محیط مرطوب و مناسب برای بافت‌ های جدید اطمینان حاصل کند. در زخم‌ هایی که ترشحات غلیظ و بیش از حد دارند، پانسمان فوم به راحتی می‌تواند از ایجاد مشکلات مربوط به تجمع مایعات و عفونت‌ های ناشی از آن جلوگیری کند. این ویژگی باعث بهبود سرعت ترمیم و کاهش احتمال عوارض ثانویه می‌شود.

ترکیب پانسمان فوم با سایر درمان‌ ها

علاوه بر این، پانسمان فوم می‌تواند به صورت ترکیبی با سایر روش‌ های درمانی مانند دارو های موضعی، آنتی‌بیوتیک‌ ها و فیزیوتراپی استفاده شود. این ترکیب باعث می‌شود روند بهبود سریع‌ تر و با کیفیت‌ تر باشد و از پیشرفت مجدد زخم جلوگیری شود. در نتیجه، پانسمان فوم نه تنها یک پوشش محافظتی برای زخم است، بلکه یک ابزار درمانی فعال برای بهبود بافت‌ های آسیب‌دیده به شمار می‌رود. استفاده از پانسمان فوم به همراه درمان‌ های دیگر مانند آنتی‌بیوتیک‌ ها و فیزیوتراپی می‌تواند تأثیر چشمگیری در کاهش زمان بهبود و جلوگیری از عوارض طولانی‌مدت زخم‌ ها داشته باشد.

مزایای استفاده از پانسمان فوم

پانسمان فوم یکی از ابزار های پیشرفته و مؤثر در درمان زخم‌ ها است که با ویژگی‌ های خاص خود در تسریع فرآیند ترمیم، کاهش درد، و پیشگیری از عفونت نقش مهمی دارد. در اینجا به مزایای بیشتر این پانسمان پرداخته می‌شود:

 حفظ محیط مرطوب و تسریع ترمیم سلولی

یکی از ویژگی‌ های برجسته پانسمان فوم، ایجاد محیط مرطوب برای زخم است. این ویژگی باعث می‌شود که ترشحات زخم به طور مؤثر جذب شده و از خشکی زخم جلوگیری شود. حفظ محیط مرطوب در زخم‌ ها باعث تسریع فرآیند ترمیم سلولی می‌ شود و از ایجاد اسکار یا زخم‌ های مزمن جلوگیری می‌کند ونیاز به درمان اسکار زخم نیست. در زخم‌ های مزمن مانند زخم پای دیابتی و زخم‌ های بستر، این ویژگی اهمیت زیادی دارد زیرا روند بهبودی معمولاً طولانی است و نیاز به شرایط مرطوب و کنترل‌ شده برای رشد سلول‌ های جدید و ترمیم بافت‌ ها دارد. ایجاد محیط مرطوب در پانسمان فوم موجب افزایش سرعت ترمیم و بهبود کیفیت بافت‌ های آسیب‌دیده می‌شود. همچنین، این محیط مانع از تشکیل لایه‌ های خشک و سخت بر روی زخم می‌شود که میتواند فرآیند بهبودی را مختل کند.

 جذب ترشحات اضافی و کاهش خطر عفونت

به دلیل ساختار حفره ای شکل خود، قابلیت جذب ترشحات اضافی را دارد که یکی از اصلی‌ ترین مشکلات در درمان زخم‌ ها است. ترشحات زخم، اگر در سطح آن باقی بمانند، میتوانند باعث بروز مشکلاتی مانند عفونت و تأخیر در روند ترمیم شوند. این نوع پانسمان ترشحات را به سرعت جذب کرده و از تجمع مایعات اضافی جلوگیری میکند، که خطر عفونت را کاهش می‌دهد. علاوه بر این، ممانعت از رشد باکتری‌ ها در سطح زخم از طریق ایجاد یک لایه محافظ و جلوگیری از تماس مستقیم زخم با عوامل آلوده نیز یکی از ویژگی‌ های کلیدی پانسمان فوم است. این ویژگی در زخم‌ های عفونی و زخم‌ هایی که احتمال عفونت در آن‌ ها بالاست، اهمیت ویژه‌ای دارد.

کاهش درد و تسکین علائم

یکی از دیگر مزایای مهم پانسمان فوم، کاهش درد در ناحیه زخم است. پانسمان فوم با ایجاد یک لایه نرم و فشرده بر روی زخم، از تماس مستقیم با محیط خارجی و آلودگی‌ ها جلوگیری کرده و فشار بر روی بافت‌ های حساس را کاهش می‌دهد. این امر می‌تواند به کاهش درد ناشی از زخم و افزایش راحتی بیمار کمک کند. همچنین، استفاده از پانسمان فوم به دلیل خاصیت جذب رطوبت و جلوگیری از خشکی، به تسکین علائم مانند سوزش و تحریک پوست در ناحیه زخم کمک می‌کند. کاهش درد و سایر علائم ناخوشایند موجب بهبود کیفیت زندگی بیمار می‌شود و فرد می‌تواند راحت‌ تر به فعالیت‌ های روزانه خود ادامه دهد.

انعطاف‌پذیری و تطبیق با نواحی مختلف بدن

پانسمان فوم با ویژگی انعطاف‌پذیری بالا خود می‌ تواند به راحتی در نواحی مختلف بدن که دارای شکل‌ های غیر معمول هستند، استفاده شود. به عنوان مثال، این پانسمان به راحتی می‌تواند بر روی زخم‌ های موجود در نواحی پر تحرک بدن مانند پا ها، مفاصل و دست‌ ها قرار گیرد و به خوبی به شکل بدن تطبیق یابد. این ویژگی پانسمان فوم را به گزینه‌ای عالی برای زخم‌ های غیرمعمول و مناطقی که نیاز به پوشش محافظتی ویژه دارند، تبدیل می‌کند. انعطاف‌پذیری آن باعث می‌شود که آن در نواحی حساس یا پیچیده بدن، مانند بین انگشتان پا یا آرنج‌ ها، به خوبی ثابت بماند و از جابجایی آن جلوگیری شود.

تعویض آسان و لایه ضدچسبندگی

پانسمان فوم به دلیل ساختار خاص و وجود لایه ضدچسبندگی، به راحتی تعویض می‌شود بدون اینکه به بافت‌ های تازه ترمیم‌شده آسیب وارد کند. این ویژگی برای بیمارانی که نیاز به تعویض مکرر پانسمان دارند، بسیار مهم است زیرا از آسیب به بافت‌ های جدید جلوگیری کرده و درد ناشی از تعویض پانسمان را کاهش می‌دهد. تعویض آسان پانسمان فوم همچنین زمان مورد نیاز برای تغییر پانسمان را کاهش می‌دهد و این امر به بهبود راحتی بیمار کمک می‌کند و در مجموع روند درمان را تسریع می‌بخشد.

پانسمان فوم با ویژگی‌های متعددی که دارد، به عنوان یک راهکار بسیار مؤثر در درمان انواع زخم‌ ها،همچنین زخم‌ های مزمن و حاد، شناخته میشود. از مزایای آن میتوان به حفظ محیط مرطوب، جذب مؤثر ترشحات، کاهش خطر عفونت، کاهش درد و تعویض آسان اشاره کرد. این پانسمان به طور ویژه در زخم‌ های دیابتی، بستر و نوروپاتیک، که نیاز به مراقبت‌ های ویژه دارند، بسیار مفید است. با استفاده از پانسمان فوم، روند بهبودی تسریع شده و کیفیت زندگی بیمار بهبود می‌یابد.

روش صحیح استفاده

استفاده صحیح از پانسمان فوم نقش بسیار مهمی در اثر بخشی درمان زخم و پیشگیری از عوارضی مانند عفونت و تأخیر در ترمیم دارد. رعایت اصول علمی و بهداشتی در هر مرحله از پانسمان، به بهبود سریع‌تر و ایمن‌تر زخم کمک می‌کند.

در مرحله اول، زخم باید به طور کامل و دقیق تمیز شود. شستشوی زخم با سرم یا محلول‌ های توصیه‌ شده پزشکی باعث از بین رفتن آلودگی‌ ها، باکتری‌ ها و ترشحات اضافی میشود. این کار زمینه مناسبی برای عملکرد بهتر پانسمان فوم فراهم میکند و خطر عفونت زخم را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد. در صورت وجود بافت مرده یا ترشحات زیاد باید به پزشک متخصص مراجعه کرد.

پس از تمیز کردن زخم، انتخاب اندازه و ضخامت مناسب پانسمان اهمیت زیادی دارد. پانسمان فوم باید کمی بزرگ‌تر از سطح زخم انتخاب شود تا علاوه بر پوشش کامل ناحیه آسیب‌ دیده، از پوست اطراف نیز محافظت کند. در زخم‌ های عمیق یا دارای ترشحات زیاد، استفاده از پانسمان فوم ضخیم‌ تر توصیه می‌شود تا توان جذب کافی داشته باشد و از نشت ترشحات جلوگیری کند.

قرار دادن صحیح پانسمان روی زخم مرحله بعدی است. پانسمان باید بدون ایجاد چین‌خوردگی و فشار مستقیم روی بافت تازه ترمیم‌شده قرار گیرد. فشار بیش از حد می‌تواند باعث اختلال در خون‌ رسانی و کند شدن روند ترمیم شود. در نواحی پرتحرک بدن مانند پا یا مفاصل، استفاده از فیکس‌کننده مناسب یا پانسمان‌ های دارای چسب ملایم می‌تواند به ثابت ماندن پانسمان کمک کند.

چسبندگی پانسمان فوم باید به اندازه‌ای باشد که پانسمان در جای خود باقی بماند، اما به پوست اطراف زخم آسیب نزند. در افراد با پوست حساس یا سالمندان، بهتر است از پانسمان‌ های فوم با لایه سیلیکونی استفاده شود تا هنگام برداشتن پانسمان، درد و آسیب به حداقل برسد. محافظت از پوست اطراف زخم نقش مهمی در پیشگیری از التهاب و تحریک پوستی دارد.

تعویض پانسمان نیز باید در زمان مناسب انجام شود. زمان تعویض پانسمان فوم به میزان ترشحات زخم و توصیه پزشک یا پرستار بستگی دارد، اما معمولاً هر ۲۴ تا ۷۲ ساعت انجام می‌شود. تعویض زودهنگام می‌تواند روند ترمیم را مختل کند و تعویض دیرهنگام نیز خطر عفونت را افزایش می‌دهد. هنگام تعویض پانسمان، بررسی وضعیت زخم از نظر رنگ، بو، میزان ترشح و علائم عفونت ضروری است. آموزش بیمار درباره نحوه مراقبت از پانسمان، علائم هشدار دهنده عفونت و زمان مراجعه به پزشک، بخش مهمی از استفاده صحیح از پانسمان فوم محسوب می‌شود. رعایت این اصول باعث می‌شود پانسمان فوم بیشترین اثر بخشی را داشته باشد و روند بهبود زخم به شکل ایمن و سریع‌ تری طی شود.

انواع پانسمان فوم

پانسمان فوم در مدل‌ ها و ساختار های مختلفی تولید می‌شود تا بتواند نیاز های متنوع زخم‌ ها را پوشش دهد. انتخاب نوع مناسب پانسمان فوم بر اساس میزان ترشح، عمق زخم، محل قرارگیری زخم و وضعیت پوست اطراف انجام می‌شود.

ساده: این نوع پانسمان فوم فاقد چسب یا لایه محافظ اضافی است و معمولاً همراه با باند یا فیکس‌کننده استفاده می‌شود. پانسمان فوم ساده برای زخم‌ هایی با ترشحات متوسط تا زیاد مناسب است و به دلیل نداشتن چسب، برای پوست‌ های حساس گزینه‌ ای ایمن محسوب می‌شود.

چسب‌دار: پانسمان فوم چسب‌دار دارای لایه چسب ملایم در اطراف پانسمان است که باعث ثابت ماندن آن روی زخم می‌شود. این نوع پانسمان برای نواحی پرتحرک بدن مانند پا و مفاصل کاربرد زیادی دارد و نیاز به فیکس‌کننده اضافی را کاهش می‌دهد. چسب این پانسمان‌ها به گونه‌ای طراحی شده که کمترین آسیب را به پوست وارد کند.

با لایه سیلیکونی: در این نوع پانسمان، لایه‌ای از سیلیکون نرم روی سطح تماس با زخم قرار دارد. این ویژگی باعث می‌شود پانسمان به بافت زخم نچسبد و هنگام تعویض، درد و آسیب به بافت تازه ترمیم شده به حداقل برسد. پانسمان فوم سیلیکونی برای بیماران حساس، سالمندان و زخم‌های دردناک بسیار مناسب است.

ضدآب: پانسمان فوم ضدآب دارای یک لایه محافظ خارجی است که از نفوذ آب و آلودگی جلوگیری می‌کند. این نوع پانسمان به بیمار اجازه می‌دهد در زمان درمان زخم فعالیت‌های روزمره مانند استحمام را با خیال راحت انجام دهد، بدون اینکه رطوبت یا آلودگی وارد زخم شود.

آنتی‌باکتریال: این نوع پانسمان فوم حاوی مواد ضدباکتری مانند نقره است که به کنترل رشد میکروب‌ها و کاهش خطر عفونت کمک می‌کند. پانسمان فوم آنتی‌باکتریال برای زخم‌های عفونی یا زخم‌هایی که در معرض آلودگی قرار دارند، گزینه‌ای بسیار موثر محسوب می‌شود.

مخصوص نواحی آناتومیک: برخی پانسمان‌های فوم به صورت ویژه برای نواحی خاص بدن مانند پاشنه پا، آرنج، زانو یا ساکروم طراحی شده‌اند. این پانسمان‌ها با فرم بدن تطبیق بیشتری دارند و پوشش کامل‌تری ایجاد می‌کنند، در نتیجه اثربخشی درمان افزایش می‌یابد.

سوالات متداول

پانسمان فوم برای چه نوع زخم‌هایی مناسب است؟

این پانسمان برای زخم‌های مزمن مانند زخم پای دیابتی، زخم‌های نوروپاتیک و زخم‌های بستر و همچنین زخم‌های حاد مانند بریدگی‌ها، سوختگی‌ها و زخم‌های جراحی کاربرد دارد.

 باعث کاهش درد زخم می‌شود؟

بله، ساختار نرم و لایه‌های ضدچسبندگی پانسمان فوم از تماس مستقیم با بافت تازه ترمیم‌شده جلوگیری کرده و درد را کاهش می‌دهد.

چگونه باید آن را تعویض کرد؟
پانسمان باید در فواصل مناسب و با رعایت بهداشت و اصول استریل تعویض شود. استفاده از لایه ضدچسبندگی کمک می‌کند تعویض بدون آسیب به بافت تازه انجام شود.

آیا می‌تواند از عفونت زخم جلوگیری کند؟
بله، جذب ترشحات و حفظ محیط مرطوب با جلوگیری از تجمع باکتری‌ها، خطر عفونت زخم را کاهش می‌دهد و باعث تسریع روند ترمیم می‌شود.